Hoe is Werkstek ontstaan en wat is haar missie?

 In
Tijdens onze studentenperiode hadden we grootse dromen ontwikkeld en waren we constant bezig met het bedenken van nieuwe ideeën en oplossingen. We waren vastberaden om van Nederland en misschien zelfs wel de wereld een nog mooiere plek te maken. Net klaar met de universiteit stonden we dan ook te popelen om de jarenlang gecumuleerde ideeën eindelijk te kunnen uitvoeren. Hiervoor hadden we om te beginnen een kantoorruimte nodig, waar we samen konden komen om te werken. Dit bleek makkelijker gezegd dan gedaan, want we hadden nauwelijks starterskapitaal en alle bedrijfsruimten in de omgeving waren onbetaalbaar.   Wij bleken niet de enige te zijn die moeite hadden met het vinden van een geschikte bedrijfsruimten. Vele ondernemende vrienden van ons ondervonden precies hetzelfde probleem. In onze zoektocht naar een betaalbare werkplek kwamen we in contact met een vastgoedeigenaar die juist met het tegenovergestelde probleem zat. Hij had veel ruimte, maar kon geen huurders vinden. Ook hij bleek niet de enige vastgoedeigenaar te zijn die met een leegstandsprobleem kampt. Dit is zonde en onnodig, want leegstaande gebouwen kunnen dienen als proeftuin van de samenleving, door ze een tijdelijke invulling te geven. Een leger aan start-ups, scale-ups, makers, sociale entrepreneurs, technologische pioniers en jonge wetenschappers is hard opzoek naar inspirerende werkplekken om hun ambities te realiseren. Door deze bedrijfjes grond te geven wordt het makkelijker voor ze om kennis te bestuiven, netwerken te delen en creativiteit op te wekken. Herbestemming van vastgoed kan zo bijdragen aan het beantwoorden van de meest belangrijke vraagstuk van dit tijdperk: Hoe kunnen we al die talentvolle individuen en innovatieve ideeën van verschillende achtergronden activeren, bundelen en matchen zodat ze optimaal waarde kunnen toevoegen aan de nieuwe op kennis gebaseerde samenleving en het opbouwen van een betere toekomst? Op deze manier kan leegstand een functie krijgen die voor ruimtezoekers, vastgoedeigenaren en de samenleving gunstig uitpakt. In lijn met deze overtuiging hebben we drie missie statements opgesteld die aan de basis staan van onze oprichting en werkwijzen: 1) Inspirerende werkplekken betaalbaar maken 2) Leegstaand vastgoed nieuw leven inblazen 3) Buurten en steden aantrekkelijk maken door bedrijvigheid, creativiteit en innovatie een plek te geven.
  • Werkstek wil kantoorruimten en ateliers betaalbaar maken, zodat makers en bedrijven meer geld kunnen steken in kernzaken zoals innovatie, productieprocessen en een prettige klantenbeleving. Momenteel zijn veel ondernemingen een aanzienlijk deel van hun budget kwijt aan vaste lasten zoals huur. Dit is zonde en onnodig, want de kosten van vastgoed hoeven lang niet zoveel te zijn en de samenleving heeft er veel meer aan als het geld aan nuttigere dingen gespendeerd zou worden. Moet je voorstellen wat een vooruitgang het met zich mee zou brengen als bedrijven een groot deel van het geld dat ze nu spenderen aan huur, steken in innovatie.
  • Werkstek wil entrepreneurs met elkaar in contact brengen en zo kruisbestuiving van ideeën, netwerken en samenwerkingspartners stimuleren. Given the current complexity of cities, landscape and society, the urgent societal challenges call for an integral and multidisciplinary approach. That is why we are explicitly calling for cross-fertilisation between young creative entrepreneurs (or more generally, initiators of projects) and breakthrough science because it is at this interface in particular that innovation is to be expected. Online social networks have by no means made face-to-face contact redundant; on the contrary, the two forms of interaction complement one another. By offering young, creative pioneers and scientists joint spaces for work and experiment, it becomes easier for them to work together and to share their knowledge, creativity and social networks (Florida).
  • Werkstek wil dat mensen zich thuis voelen op de werkvloer. De inrichting van een ruimte en de cultuur die er heerst zijn belangrijke factoren die bepalen of iemand zich ergens wel of niet prettig voelt en of iemand ergens wel of niet effectief kan werken. Werkstek zet zich in om thuisgevoel op de werkvloer te waarborgen.
  • Democratisering is de weg van de toekomst, top down dogmatiek is dood. Werkstek heeft zeggenschap en co-creatie dan ook hoog in het vaandel. Wij willen entrepreneurs de vrijheid geven om samen met andere entrepreneurs een stekkie te co-creëren. “Places have the capability of providing something for everybody, only because, and only when, they are created by everybody (Jane Jacobs).”
  • Werkstek wil entrepreneurs en makers inspireren en ondersteunen door ons netwerk en know how te delen en door workshops en evenementen te organiseren die nuttig kunnen zijn.
  2)  
  • Werkstek wil vastgoedeigenaren helpen een gebouw rendabel te krijgen. Leegstand gaat gepaard met veel kosten: nutsvoorzieningen die blijven doortikken, rentelasten, onderhoud, belastingen, verzekeringen etc. Voor veel vastgoedeigenaren is dit een grote bron van zorgen. Waar vastgoedeigenaren vroeger nog konden rekenen op een paar grote partijen die zichzelf zouden komen aanmelden om een groot deel te huren, is dit tegenwoordig niet meer het geval. Nu komt er veel meer kijken bij het vullen van een gebouw. Om te beginnen moet je beschikken over een grote database aan zzp’ers, kleine ondernemingen en middelgrote bedrijven. Daarnaast moet je verstand hebben van voorzieningen en initiatieven die toegespitst zijn op deze doelgroep. Werkstek adviseert en helpt graag bij de revitalisatie van lege gebouwen, met als doel deze uiteindelijk weer rendabel te krijgen.
  • Werkstek zet zich in om draagvlak voor de invulling van een gebouw te realiseren onder buurtbewoners en betrokkenen. Tijdelijke invulling stelt Werkstek instaat om uit te zoeken waar er bij belanghebbenden en buurtbewoners behoeften aan is en waar er juist weerstand tegen is. Het betrekken van buurtpartners leidt vaak tot een breder draagvlak voor toekomstige ontwikkelingen. Dialogen die tijdens de tijdelijke invulling zijn gevoerd leveren waardevolle informatie op. Voordat definitieve concepten uitgewerkt worden, is het verstandig om eerst aan de hand van tijdelijke concepten te testen of er draagvlak voor is.
  • Revitalisatieprocessen van leegstand zorgen voor positieve aandacht. De reuring die er gecreëerd wordt zal aantrekkingskracht hebben op nieuwe huurders. Werkstek zet zich actief in om het imago van een gebouw positief te beïnvloeden.
  • Leegstand brengt risico’s met zich mee, zoals verloedering en kraken. Tijdelijke invulling bestrijdt deze gevaren juist. Veel voorkomende zorgen bij tijdelijke invulling zijn echter dat de contracten niet toereikend zijn. Bij werkstek hoeft u zich daar geen zorgen over te maken. Wij hebben jaren ervaring in het opstellen van waterdichte contracten en bovendien laten we al onze contracten controleren door het gerenommeerde advocatenbureau Legaltree.
  3)  
    • Leegstaande gebouwen onderdrukken de levendigheid van stadsbuurten door gaten te slaan in hun populatiedichtheid. Leegstand betekent, minder mensen, minder consumenten, minder klanten, minder bedrijvigheid, minder initiatieven, minder activiteit, minder kans om elkaar tegen te komen en dus minder levendigheid. Buurten met veel leegstand dreigen in een neerwaartse spiraal van verval, saaiheid en verdere leegloop terecht te komen. Herbestemming en een tijdelijke invulling van gebouwen kan een bijdragen leveren om buurten te revitaliseren. Werkstek wil zich inzetten om de levendigheid in buurten gezond te houden.
    • Leegstand kost de samenleving momenteel veel geld, terwijl het gebruikt zou kunnen worden om innovatie te accommoderen. De grote diversiteit aan lege gebouwen biedt allerlei soorten kansen voor uiteenlopende ideeën en projecten. Zeker in combinatie met beperkte regulatie en bemoeienis van bovenaf is de potentie van tijdelijke invulling erg groot. Leegstand kan uitstekend dienen als proeftuin voor de samenleving  waar innovatie optimaal tot stand komt. Werkstek wil zich graag inzetten om leegstand om te toveren in betaalbare zelfregulerende laboratoriums waar de volgende generatie ambachtslieden, friskijkers en bruggenbouwers samenkomen om de ideeën van morgen uit te vinden en uit te werken.
    • In het invloedrijke boek ‘The Rise of the Creative Class’ toont Richard Florida overtuigend aan hoe belangrijk het is voor steden om een klimaat te ontwikkelen waar de creatieve klasse (wetenschappers, media, kunstenaars, techno-innovators etc) zich toe voelt aangetrokken. Volgens Florida zal de vraag, ‘welke regio’s zullen floreren en welke vervallen?’, steeds sterker afhangen van de vraag, ‘welke regio’s weten de meest slimme en innovatieve koppen aan te trekken en vast te houden?’. De kennissamenleving kan alleen een succes worden als kennis en innovatie gestimuleerd en geaccommodeerd wordt. Het is dan ook van groot belang dat samenlevingen de omstandigheden creëren waarin kennis en innovatie optimaal gedijt. Het empoweren van de creatieve klasse is hierin een essentieel onderdeel. Werkstek wil zich inzetten om omstandigheden te ontwikkelen waar jong talent en de creatieve klasse zich toe voelen aangetrokken. Temporary reuse of space has an enormous potential for society, in providing answers for the single most important question of this era: How can we activate all those talented individuals from various backgrounds, including young craftsmen, social entrepreneurs, scientists, technical adventurers, architects, designers and artists, to contribute to the new knowledge based society, and hence building a brighter future (R. Florida).
    • Steeds meer Wetenschappers, politici en burgers erkennen de toenemende urgentie om duurzaam met hun omgeving om te gaan. Ze pleiten onder het mom van de ‘bestendige stad’ voor het tegengaan van verspilling en verwaarlozing van bruikbare leegstand. Het idee van de bestendige stad is dat steden zo min mogelijk onderhevig moeten zijn aan uitputting. Om dit te bereiken moet er een sociaal, politiek, economisch en cultureel ecosysteem aanwezig zijn die zichzelf als een cyclus steeds opnieuw weet te hernieuwen en revitaliseren. Leegstaande gebouwen zijn een verspilling van resources en zijn als dusdanig niet meer van deze tijd. Bovendien blijkt uit onderzoek, van onder andere Jane Jacobs, dat juist oude gebouwen een positieve invloed hebben op nieuwe ideeën. Werkstek wil een steentje bijdragen om de vastgoedsector bestendig en duurzaam te maken. Niet alleen door simpelweg leegstand op te lossen, maar ook door bijvoorbeeld waar mogelijk gebouwen in te richten met hergebruikte spullen, of evenementen en workshops te organiseren over maatschappelijk verantwoord ondernemen.
    • Onveiligheid en verloedering is een veel voorkomend probleem in buurten met leegstand. Doordat dergelijke buurten een uitgestorven indruk achterlaten en er minder ogen en oren op straat zijn om de veiligheid te waarborgen, zijn de buurten gevoelig voor verloedering en criminaliteit. Door leegstand aan te pakken hoopt werkstek de “broken window cycle” te doorbreken en buurten te vullen met betrokken ondernemers die geneigd zijn zich in te zetten voor de vitaliteit van de buurt.