Ondernemers

Uitgelicht

Placemakers – Anna Dekker

Stedelijke ontwikkeling

Door: Vincent Kuyvenhoven / Samuel de Zeeuw

Op de eerste verdieping van ons gebouw aan de Haarlemmerweg word een ruimte van 100m2 gebruikt door Placemakers. Een verzameling vintage bureau’s worden afgewisseld met boekenkasten die rijkelijk gevuld zijn met boeken over het herinrichten van de samenleving.  Dit zorgt voor fijne plekjes waar je in rust kan werken in de zichtbare nabijheid van anderen, het voelt aan als een miniatuurversie waar Placemakers zich in de openbare ruimte mee bezighoud: ‘de leefbaarheid verbeteren’.  We keuvelen met Anna Dekker over haar werk. 

Wat doet Placemakers?

Wij werken aan stedelijke ontwikkeling. Er zijn verschillende manieren dit te benaderen maar niet zozeer  vanuit uit perspectief van de kaart zoals vroeger vaak het geval was. Sinds de jaren ’70 is een stroming opgekomen die planning van bovenaf in twijfel trok omdat de uitwerking in de praktijk vaak ongewenst uitpakte. Niet dat bottom-up de oplossing altijd is van top-down. Wij zijn meer een tussenpartij tussen de gemeente en de bewoners. Wij proberen van beide partijen kennis en ervaringen bij elkaar te brengen. Wij willen deze mensen graag activeren. Wij noemen ons een ‘bureau voor stads-activatie”. Het doel is om de wijk levendiger maken, en dat mensen te activeren daar zelf aan bij te dragen. Inspraak van bewoners op aanpassingen in de wijk is zelfs wettelijk verplicht en wij denken dat die correlatie creatiever en beter geregeld kan worden. Het doel is om plekken leefbaarder te maken.

Een van de grote projecten van Placemakers is de Buurtcamping, wat is dit precies?
Placemakers is een van de initiatiefnemers van de Buurtcamping. Vanwege de groeiende omvang is de Buurtcamping een organisatie op zich geworden. Voor het vijfde jaar op rij organiseren buurtbewoners een camping in een park van hun stad of buurt. In plaats van de hond uit laten ga je daar met de buurt vakantie vieren. Dat is begonnen in Amsterdam-oost, en elk jaar is het concept groter geworden, tot elf campings verspreid over heel Nederland vorig jaar. Kamperen heeft misschien iets kneuterigs maar het sociale effect op de buurt is ontzettend positief. Het is meer dan alleen een tentje opzetten en laat zien dat het park ook een andere functie kan hebben.

Hoe is de buurtcamping ontstaan?
Het is een idee geweest van Roderick Schaepman, hij kwam uit een klein dorpje, en eenmaal in Amsterdam wonend miste hij de dorpse omgang met elkaar. Hij kende zijn buren niet, en vond dat best schrikken. Op een dag liep hij in een park en zag iemand zijn tentje opzetten als soort proef voor de vakantie. Voor hem vielen er allemaal kwartjes en is hij de eerste buurtcamping in het Oosterpark gaan organiseren. Hij had een reclame bureau voor maatschappelijke initiatieven, dus het helpen van maatschappelijk ondernemers was hem wel bekend. De beste ideeën komen toch vaak uit een persoonlijke ervaring.

Jullie verwachten dit jaar op ongeveer 15 plekken Buurtcampings komen, vind dit op hetzelfde moment plaats?
We plannen het in het eerste weekend van de zomervakantie. Dat geeft voor kinderen die net klaar zijn met school de gelegenheid er bij te zijn. Per gebied in Nederland is dat weekend verschillend dus we hebben het verdeeld over drie weekenden. Een jaar hebben we het alle buurtcampings tegelijkertijd gedaan, toen waren er meer dan duizend mensen tegelijkertijd aan het kamperen verdeeld over het land. Er is in Nederland veel verborgen armoede, en het is bijzonder dat deze mensen heel blij zijn dat ze toch op vakantie kunnen. Mensen kunnen ook een tentje bij ons lenen mochten ze die niet hebben, hierdoor blijft het toegankelijk voor iedereen.

Begin je met een buurtcamping door het eerste jaar een voorbeeld te geven hoe het zou kunnen?
Nee, de buurt is meteen betrokken en organiseert het zelf. In de aanloop van het seizoen ontstaat er nu spontaan reuring op verschillende plekken in Nederland en dat is precies de bedoeling. In sommige gevallen presenteren wij bij de gemeente ons concept maar meestal krijgen wij een email van een willekeurige bewoner uit een buurt die een buurtcamping zelf wilt initiëren. We bieden dan een handleiding aan hoe het in zijn werk gaat. Deze zijn we aan het perfectioneren, van papier en online naar een interactief model. Middels een platform kun je met elkaar overleggen en van elkaar leren, daar zit voor ons op dit moment het meeste werk in. Ook de invulling van het programma doet de buurt zelf. Het is een ultiem participatie-project waarbij we uiteindelijk hopen niet meer nodig te zijn, best een gek businessmodel he?

Jullie onderzoeken ook de duurzame effecten van de camping, wat bedoel je daarmee?
Je hebt de ecologische kant van duurzaamheid, maar wij onderzoeken meer ‘sociale’ duurzaamheid. Je buurman leer je misschien beter kennen door drie dagen naast hem te kamperen, dan drie jaar naast hem te wonen. Wij testen de sociale duurzaamheid of drie dagen kamperen ook echt een verschil heeft gemaakt in het contact op de lange termijn. Wij kijken bijvoorbeeld of er meer cohesie is ontstaan doordat mensen elkaar beter van gezicht kennen, er vriendschappen zijn ontstaan, dat mensen zich meer thuis voelen in de buurt, een toename van bedrijvigheid en zelfs een keer een baby! Het sociale effect van de Buurtcamping proberen we zichtbaar te maken, dit maakt ons als organisatie sterker om onze ideeën aan te dragen aan een meewerkende partij.

Zijn er ook ideeën uitgevoerd die te gewaagd waren?
We hebben nooit gebrek aan ideeën. We hebben altijd het concept ontwikkeld hoe je mensen kunt activeren over hun buurt en hoe ze het zelf kunnen maken. Een ander concept van ons is om leegstaande winkels te gebruiken als uithangbord voor de buurt.

Op dit moment werken wij aan een project genaamd ZOZO. Amsterdam Zuidoost-Zuid komt steeds meer tot leven door herinrichting. Het gebied word gedefineerd met kantoren, het AMC en een woonbuurt waar het station Holendrecht doorheen snijd. De entree van dat gebied is een nog open en onveilig onderdeel van de buurt. In die buurt is veel energie, talent en jonge mensen, maar er is ook veel sociale dienstverlening, bijna alle huizen zijn sociale huur en er is veel werkloosheid. In contrast met de mannen in pak uit de kantoren ontmoeten de verschillende groepen elkaar bij het station. Het is een fascinerend gegeven. Het idee van het project is om een brug te slaan tussen die twee werelden met het bouwen van een paviljoen. Een sociaal ondernemer met een horeca achtergrond gaat het paviljoen gebruiken. En wij gaan een programma opzetten om te kijken of we die werelden met elkaar kunnen verbinden. We gaan uitzoeken wat de verschillende groepen aan positief elkaar kunnen hebben. we gaan deze zomer open, het is een crowd-funding project Een paviljoen, een programma en invulling, door de buurt, het AMC, de pandeigenaren en de bewoners betaald, ontzettend cool!